Kalıcı Organik Kirleticilere İlişkin Stockholm Sözleşmesi: Çevrenin Korunmasına İlişkin Küresel Bir Anlaşma

3/4/20243 min read

a body of water with buildings in the background
a body of water with buildings in the background

Per- ve Polyfluoroalkil Substanslar (PFAS), endüstriyel ve ticari uygulamalarda yaygın olarak kullanılan kimyasallardır. Bu kimyasallar, suya, yağa ve ısıya dayanıklı özellikleri nedeniyle birçok sektörde kullanılmaktadır. Ancak, son yıllarda PFAS kimyasallarının çevresel ve sağlık etkileri konusunda ciddi endişeler ortaya çıkmıştır. Bu nedenle, birçok ülke PFAS kimyasallarının kısıtlanması veya yasaklanması konusunda adımlar atmaktadır.

PFAS Kimyasallarının Çevresel ve Sağlık Etkileri

PFAS kimyasalları, çevresel kirlilik ve insan sağlığı üzerinde potansiyel olarak zararlı etkilere sahip olabilir. Bu kimyasalların çevredeki konsantrasyonu arttıkça, su kaynakları, toprak ve bitkiler üzerinde olumsuz etkileri görülebilir. Ayrıca, PFAS kimyasallarının insan sağlığı üzerindeki etkileri de endişe vericidir. Bazı çalışmalar, PFAS kimyasallarının kanserojen, bağışıklık sistemini zayıflatan ve üreme sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olduğunu göstermektedir.

ABD'de PFAS Kimyasallarının Kısıtlanması

ABD, PFAS kimyasallarının kısıtlanması konusunda dünyada öncü bir rol oynamaktadır. 2019 yılında, ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA), PFAS kimyasallarının içme suyu ve çevresel kirlilik sınırlarını belirlemek için bir dizi düzenleme yayınladı. Bu düzenlemeler, PFAS kimyasallarının kullanımını kısıtlamayı ve çevresel etkilerini azaltmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, bazı eyaletler PFAS kimyasallarını yasaklamış veya kısıtlamıştır.

Avrupa'da PFAS Kimyasallarının Kısıtlanması

Avrupa Birliği (AB), PFAS kimyasallarının kısıtlanması konusunda da önemli adımlar atmaktadır. 2020 yılında, AB, PFAS kimyasallarının üretimini ve kullanımını kademeli olarak azaltmayı hedefleyen bir strateji yayınladı. Bu stratejiye göre, PFAS kimyasallarının kullanımı belirli sektörlerde yasaklanacak veya kısıtlanacaktır. Ayrıca, AB, PFAS kimyasallarının çevresel etkilerini değerlendiren ve sınırlar belirleyen bir düzenleme üzerinde çalışmaktadır.

Türkiye'de PFAS Kimyasallarının Kısıtlanması

Türkiye, PFAS kimyasallarının kısıtlanması konusunda henüz AB ve ABD kadar ileri düzeyde adımlar atmamıştır. Ancak, son yıllarda bu konuda farkındalık artmıştır ve bazı düzenlemeler yapılmıştır. 2021 yılında, Türkiye Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, PFAS kimyasallarının kullanımını ve çevresel etkilerini değerlendirmek amacıyla bir çalışma başlattı. Bu çalışmanın sonuçlarına göre, PFAS kimyasallarının kullanımı kısıtlanabilir veya yasaklanabilir.

PFAS Kimyasallarının Kısıtlanması: Karşılaştırmalı Bir Analiz

ABD, Avrupa ve Türkiye arasında PFAS kimyasallarının kısıtlanması konusunda farklı yaklaşımlar bulunmaktadır. ABD, PFAS kimyasallarının kısıtlanması konusunda daha ileri düzeyde adımlar atmıştır ve bazı eyaletlerde yasaklamalar gerçekleşmiştir. Avrupa Birliği ise PFAS kimyasallarının üretimini ve kullanımını azaltmayı hedefleyen bir stratejiye sahiptir. Türkiye ise henüz bu konuda daha yeni adımlar atmaktadır ve çalışmalar devam etmektedir.

PFAS kimyasallarının kısıtlanması konusunda alınan adımların önemi büyüktür. Bu kimyasalların çevresel ve sağlık etkileri göz önüne alındığında, kısıtlamaların ve yasaklamaların yaygınlaşması gerekmektedir. ABD ve Avrupa'nın aldığı önlemler, diğer ülkeler için bir örnek olabilir. Türkiye'nin de bu konuda daha ileri düzeyde adımlar atması ve PFAS kimyasallarının kullanımını kısıtlaması önemlidir.

Sonuç olarak, PFAS kimyasallarının çevresel ve sağlık etkileri konusunda endişeler artmaktadır. ABD, Avrupa ve Türkiye gibi ülkeler, bu kimyasalların kısıtlanması veya yasaklanması konusunda adımlar atmaktadır. PFAS kimyasallarının kısıtlanması, çevre ve insan sağlığı için önemli bir adımdır ve diğer ülkelerin de bu konuda harekete geçmesi gerekmektedir.